Stabat Mater  
 

El origen del poema que sirve de base para esta composición es de origen incierto, y se citan 
varias posibilidades en cuanto a suautoría: El monje Jacopone da Todi (ca. 1228 - 1306), el Papa Inocencio III
(ca. 1160 - 1216), o San Buenaventura. El poema se compone de 20 estrofas de tres versos, respectivamente de ocho, ocho y siete de sílabas, en las
que cada par de estrofas riman según el plan AAB CCB. En muchas ocasiones se encuentran versiones en las que alguna palabra, línea, o incluso estrofa, como es el
caso de la decimonovena, ha sido sustituida por otra. Para intentar unificar criterios el Vaticano publicó en 1908 un texto uniforme prescrito para propósitos litúrgicos, y una melodía gregoriana elaborada por
los monjes de la Abadía de Solesmes. Existe una versión que podríamos considerar como referencia histórica y que es la recogida en la Analecta Hymnica Mediiaevi (1886 - 1922), 55 vols. Una consolidación de la historia y textos de himnos de la Iglesia Católica (500 - 1400), vol. 54, p.312. Las diferencias entre ambas versiones están marcadas con texto en cursiva. Es curioso que la versión Vaticana (la segunda línea de la estrofa 17, Fac me cruce inebriari), no debería ser correcta ya que esta línea tiene una sílaba más de las 8 sílabas características del poema.

A lo largo de la historia de la música numerosos autores han compuesto algún Stabat Mater , quizás los mas representativos sean:

Compositor:
Director:
Cantantes:
Orquesta:
Casa:
CD:

PERGOLESI, Giovanni Battista (1.710 - 1.736)
Charles Tutoit
June Anderson, Cecilia Bartoli.
Sinfonietta de Montreal
DECCA (4362092)
DDD

 

Compositor:
Director:
Cantantes:
Coro:
Orquesta:
Casa:
CD:

ROSSINI, Gioachino (1.792 - 1.868)
Carlo Maria Giulini
Katia Ricciarelli, Lucia Valentin-Terrani, Dalmacio González, Ruggiero Raimondi.
Philharmonia
Philharmonia
DG (4100342)
DDD

 

Compositor:
Director:
Cantantes:
Coro:
Orquesta:
Casa:
CD:

DVORAK, Anton (1.841 - 1.904)
Rafael Kubelik
Edith Mathis, Anna Reynolds, Weieslaw Ochman, John Shirley-Quirk.
Bayerischen Rundfunks
Bayerischen Rundfunks
DG (4239192)
2 (ADD)

 

 

STABAT MATER

(Versión Vaticana)

(Se marcan en cursiva las diferencias entre la versión Vaticana y Analecta)

1 Stabat Mater dolorosa

Juxta crucem lacrymosa,

Dum pendebat Filius.

Dolida estaba la Madre

llorando junto a la cruz

mientras el Hijo colgaba.

2 Cujus animam gementem,

Contristatam et dolentem,

Pertransivit gladius.

Y a su alma, que gemía,

contristada y dolorida

una espada atravesó.

3 O quam tristis et afflicta

Fuit illa benedicta

Mater Unigeniti!

¡Oh qué triste y afligida

estuvo aquella bendita

Madre del Unigénito!.

4 Quae moerebat et dolebat,

Pia Mater, dum videbat

Nati poenas incliti.

Dolorosa y triste estaba

la piadosa Madre, mientras veía

los tormentos de su ilustre Hijo.

5 Quis est homo, qui non fleret,

Matrem Christi si videret

In tanto supplicio?

¿Qué hombre no lloraría,

viendo a la Madre de Cristo

en semejante suplicio?

6 Quis non posset contristari,

Christi Matrem contemplari

Dolentem cum Filio?

¿Quién no apenarse podría,

al ver de Cristo a la Madre

padeciendo con su hijo?

7 Pro peccatis suae gentis

Vidit Jesum in tormentis,

Et flagellis subditum.

A causa de los pecados de su pueblo

ha visto a Jesús en el tormento,

y sometido al flagelo.

8 Vidit suum dulcem natum

Moriendo desolatum

Dum emisit spiritum

Ha visto a su dulce Hijo

muriendo abandonado,

exhalando su último suspiro.

9 Eja Mater, fons amoris,

Me sentire vim doloris

Fac, ut tecum lugeam

¡Ea, Madre, fontana del amor!

Hazme sentir de tu dolor

para que llore contigo.

10 Fac, ut ardeat cor meum

In amando Christum Deum

Ut sibi complaceam.

Haz arder mi corazón

en amor a Cristo Dios

para que así le complazca.

11 Sancta Mater, istud agas,

Crucifixi fige plagas

Cordi meo valide.

Santa Madre, haz también:

que en mi corazón las llagas

del Crucificado se graben.

12 Tui nati vulnerati,

Tam dignati pro me pati,

Poenas mecum divide.

De tu Hijo lacerado,

que tanto se dignó sufrir por mí,

comparte conmigo las penas.

13 Fac me tecum, pie, flere,

Crucifixo condolere,

Donec ego vixero.

Haz que yo contigo llore,

y de Cristo me conduela,

mientras mi vida durare.

14 Juxta crucem tecum stare,

Et me tibi sociare

In planctu desidero

Estar junto a ti cabe la cruz,

participar de tu llanto:

eso es lo que deseo.

15

Virgo virginum praeclara,

Mihi jam non sis amara

Fac me tecum plangere

Virgen de vírgenes, pura,

no seas conmigo desabrida

y haz que yo contigo llore.

16 Fac, ut portem Christi mortem,

Passionis fac consortem,

Et plagas recolere.

Hazme portar la muerte de Cristo,

hazme de la pasión partícipe,

y que venere sus llagas.

17 Fac me plagis vulnerari,

Fac me cruce inebriari,

Et cruore Filii.

Haz que sus heridas me laceren,

haz que me embriaguen la cruz ,

y la sangre de tu Hijo.

18 Flammis ne urrar succensus

Per Te, Virgo, sim defensus

In die judicii.

Para no arder consumido por las llamas,

véame por ti, ¡oh Virgen!, defendido

en el día del Juicio.

19 Christe, cum sit hinc exire,

Da per Matrem me venire

Ad palmam victoriae.

¡Oh Cristo! Cuando de aquí deba partir

concédeme alcanzar

- por medio de tu Madre -

la palma de la victoria.

20 Quando corpus morietur,

Fac, ut animae donetur

Paradisi gloria. Amen.

Cuando se muera mi cuerpo,

haz que sea entregada mi alma

a la gloria del Paraíso. Amén.